Rehber · İnşaat ve Taahhüt

Hakediş Nasıl Hesaplanır? Taşeron Hakedişi Adım Adım ve Örnek Hesaplama

Taşeron hakedişlerinin doğru hesaplanması, hem şantiyedeki iş barışı hem de firmanın nakit akışı için kritiktir. Bu rehberde hakedişin ne olduğunu, kümülatif hakediş yönteminin nasıl uygulandığını ve kesinti ile avans mahsubunun hesaba nasıl yansıdığını varsayımsal bir örnekle anlatıyoruz.

Dijimo Ekibi 8 dk okuma

Not: Bu rehber özel sektördeki taşeron hakedişlerinin genel mantığını anlatır. Vergi, sigorta primi ve diğer yasal kesinti oranları sözleşmeye ve güncel mevzuata göre değişir; uygulamadan önce mali müşavirinizle kontrol edin. Kamu ihale hakedişleri ayrı mevzuata tabidir.

Kısa cevap: Hakediş nasıl hesaplanır?

Hakediş, dönem sonuna kadar yapılan toplam iş miktarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılmasıyla bulunur (kümülatif tutar). Bu tutardan önceki hakedişlerde ödenen toplam düşülerek bu dönemin brüt hakedişi elde edilir. Brüt tutardan sözleşmede kararlaştırılan kesintiler (ör. teminat kesintisi) ve avans mahsubu düşülünce bu dönem ödenecek net tutar ortaya çıkar.

Hakediş nedir?

Hakediş, bir yüklenicinin veya taşeronun belirli bir dönem içinde sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirdiği işin karşılığında ödenmeye hak kazandığı tutardır. İnşaat projelerinde iş, genellikle aylık veya iş aşamalarına göre belirlenen dönemlerde ölçülür ve her dönem için bir hakediş düzenlenir.

Hakediş belgesi; yapılan iş kalemlerini, miktarlarını, birim fiyatlarını, kesintileri ve ödenecek net tutarı gösterir. Hem ana yüklenici ile taşeron arasında hem de işveren ile ana yüklenici arasında kullanılır.

Kümülatif hakediş yöntemi

Uygulamada en yaygın yöntem kümülatif (toplamalı) hakedişdir. Her dönemde yalnızca o ay yapılan iş değil, işin başından o döneme kadar yapılan toplam iş ölçülür. Böylece önceki dönemlerdeki ölçüm hataları bir sonraki hakedişte kendiliğinden düzeltilir.

  1. Her iş kalemi için dönem sonuna kadar yapılan toplam miktarı ölçün (m², m³, adet, metre).
  2. Toplam miktarları sözleşme birim fiyatlarıyla çarpın ve kalemleri toplayın (kümülatif iş tutarı).
  3. Önceki hakedişlerde ödenmiş toplam brüt tutarı çıkarın; kalan bu dönemin brüt hakedişidir.
  4. Sözleşmede kararlaştırılan kesintileri hesaplayın.
  5. Varsa verilen avansın bu döneme düşen mahsup tutarını çıkarın; sonuç net ödenecek tutardır.

Örnek hakediş hesaplama

Aşağıdaki rakamlar yalnızca yöntemi göstermek için verilmiş varsayımsal değerlerdir. Örnekte sözleşmede %5 teminat kesintisi ve verilen avansın her hakedişten %10 oranında mahsup edileceği kararlaştırıldığı varsayılmıştır.

İş kalemiBirim fiyatDönem sonuna kadar toplam miktarKümülatif tutar
İç cephe sıva250 TL/m²1.200 m²300.000 TL
Seramik döşeme400 TL/m²300 m²120.000 TL
Toplam (kümülatif iş tutarı)420.000 TL
Hesap adımıTutar
Kümülatif iş tutarı420.000 TL
− Önceki hakedişlerde ödenen brüt toplam250.000 TL
= Bu dönem brüt hakediş170.000 TL
− %5 teminat kesintisi8.500 TL
− %10 avans mahsubu17.000 TL
= Bu dönem ödenecek net tutar (vergiler hariç)144.500 TL

Vergi ve yasal kesintiler bu örneğe dahil edilmemiştir; bunların oranı ve uygulanma şekli için mali müşavirinize danışın.

Hakedişte sık kullanılan kesinti türleri

  • Teminat kesintisi: İşin sonunda, kabulden sonra iade edilmek üzere her hakedişten tutulan oran.
  • Avans mahsubu: İş başında verilen avansın hakedişlerden kademeli olarak düşülmesi.
  • Malzeme bedeli: Ana yüklenicinin taşerona verdiği malzemenin bedeli (sözleşmede öngörülmüşse).
  • Ceza kesintileri: Gecikme veya kusurlu iş için sözleşmede belirlenmiş cezalar.
  • Vergi ve yasal kesintiler: Mevzuata göre uygulanır; oranlar için mali müşavirinize danışın.

Hakediş hesaplarında sık yapılan hatalar

  • Kümülatif yerine yalnızca dönemlik miktar ölçmek ve önceki hataları düzeltmemek.
  • Önceki ödemeleri net yerine brüt (veya tersi) düşmek.
  • Avans mahsubunu unutmak ya da iki kez düşmek.
  • Sözleşme dışı ek işleri ayrı kalem olarak kayda almamak.
  • Ölçüm kanıtı (fotoğraf, tutanak) olmadan miktar kabul etmek.

Hakediş takibini programla yapmak

Birden fazla taşeron ve proje olduğunda Excel dosyaları hızla karışır: hangi taşerona ne kadar ödendiği, ne kadar kaldığı ve hangi kesintinin uygulandığı farklı dosyalara dağılır. Bir hakediş programı; taşeron sözleşme kalemlerini, dönem dönem iş miktarlarını, kesintileri, ödemeleri ve kalan bakiyeyi taşeron bazında tek kayıtta tutar.

Dijimo hakediş programında şantiye şefi miktarları ve fotoğrafları telefondan girer, ofis aynı kaydı anında görür. Şantiye malzeme ve proje maliyeti için inşaat programı modülleriyle birlikte çalışır. Fiyatlar KDV dahil aylık 1.300 TL'den başlar, 7 gün ücretsiz denenebilir.

Hakediş programını inceleyin

SSS

Sık Sorulan Sorular

Hakediş nedir?

Hakediş, bir yüklenicinin veya taşeronun belirli bir dönemde sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirdiği işin karşılığında ödenmeye hak kazandığı tutardır. Dönem dönem düzenlenir ve yapılan iş kalemlerini, miktarlarını, birim fiyatlarını, kesintileri ve net tutarı gösterir.

Kümülatif hakediş nasıl hesaplanır?

İşin başından dönem sonuna kadar yapılan toplam miktar sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılır; bulunan kümülatif tutardan önceki hakedişlerde ödenen brüt toplam düşülerek bu dönemin brüt hakedişi bulunur. Ardından kesintiler ve avans mahsubu düşülür.

Hakedişte avans mahsubu nasıl yapılır?

İş başında verilen avans, sözleşmede kararlaştırılan oran veya tutarda her hakedişten düşülerek kademeli olarak kapatılır. Mahsup edilen toplam tutarın verilen avansı aşmamasına dikkat edilmelidir.

Teminat kesintisi nedir?

Teminat kesintisi, işin sözleşmeye uygun tamamlanmasını güvenceye almak için her hakedişten belirli bir oranda tutulan ve genellikle işin kabulünden sonra iade edilen tutardır. Oranı sözleşmede belirlenir.

Hakediş hesabında vergiler nasıl uygulanır?

Vergi ve yasal kesintilerin oranı ve uygulanma şekli sözleşmeye, işin türüne ve güncel mevzuata göre değişir. Bu nedenle hakediş hesabındaki vergi kalemlerini mali müşavirinizle birlikte belirlemenizi öneririz.

Taşeron Hakedişlerini Tek Panelde Toplayın

7 gün ücretsiz, kart bilgisi gerekmez. İlk gün taşeronlarınızı ve açık hakedişlerinizi panele taşıyın.